Vachtverzorging van de Schapendoes

Het besluit is genomen, u zou graag een Nederlandse schapendoes toevoegen aan u gezin. Dit betekend dat u kiest voor een ras waarbij u voor lange tijd de plicht op u neemt de hond met regelmaat intensief te verzorgen. De mooie weelderige vacht van een schapendoes ziet er natuurlijk geweldig mooi uit maar vergt toch ook regelmatig onderhoud. Als u als eigenaar de vacht niet goed bijhoud kan dit ertoe lijden dat er huidproblemen ontstaan die de gezondheid van de hond kunnen beïnvloeden. De regelmatige vachtverzorging van de Nederlandse schapendoes helpt om klitten tegen te gaan en om verstikking van de huid doormiddel van vervilting voor te zijn. Doormiddel van regelmatige vachtverzorging hou je ook meteen een oogje op eventuele parasieten zoals teken en vlooien. Ik (Kayleigh) ga u uitleggen hoe u van huis uit de vachtverzorging zelfstandig kunt doen, Mocht u toch om raad willen vragen kunt u altijd bij mij/ons terecht voor een vachtverzorging demonstratie.

Eerst leg ik even snel uit wie 'ik' ben, Mijn naam is Kayleigh Jaeqx ik ben de dochter van Jos en Henriette. De vachtverzorging van dit geweldige ras is mij letterlijk met de paplepel ingegoten door middel van Os Doezenhöfke (de kennel van mijn ouders). Door de vachtverzorging van de schapendoezen en mijn eigen Border Collies ben ik helemaal gek geworden op het verzorgen van allerlei honden rassen. Inmiddels ben ik de trotse eigenaresse van hondentrimsalon DutchTrim (www.dutchtrim.nl) en heb ik mij gespecialiseerd in met namen de langharige vachten zoals bijvoorbeeld de schapendoes. 

Hulpmiddelen voor de vachtverzorging 

Om een Nederlandse schapendoes te voorzien van een goede vachtverzorging zijn er toch wel wat hulpmiddelen op de markt. Hieronder ziet u een klein overzichtje van de scharen, kammen en borstels die ik voornamelijk gebruik. Met een simpele bobtail borstel en een grove en fijnere kam komt u ook al een heel eind. 

Naast scharen, kammen en borstels is het ook fijn een trimtafel of een salon tafel of iets dergelijk te hebben waar u u schapendoes op kunt verzorgen. De minimale afmetingen van het trimtafelblad of andere oppervlakte waar u de schapendoes op gaat onderhouden moet ongeveer 60cm x 80cm zijn, een schapendoes moet comfortabel lang uit kunnen liggen tijdens het trimmen. Mocht u ervoor kiezen zelf een trimtafel aan te schaffen zijn een aantal dingen belangrijk namelijk: 

  • Let op dat de tafel niet mag wiebelen, hij moet stabiel staan (honden worden erg onrustig op een wiebel tafel)
  • Het oppervlak van de tafel moet stroef zijn en gemakkelijk te reinigen
  • De hoogte van een trimtafel moet comfortabel zijn voor u werkhoogte. kamt u liever zittend is het belangrijk dat de tafel tot navelhoogte komt zo wordt de rug van de eigenaar zo min mogelijk belast

Scharen, Ik maak bij de vachtverzorging het meeste gebruik van de volgende 3 scharen:

  1. Een rechte schaar
  2. Een kleiner gebogen schaartje
  3. een enkele effileerschaar 

Dit zijn de borstels en kammen die ik gebruik voor het vachtonderhoud van een schapendoes:

  1. Een kleine bobtail borstel
  2. Een gewone borstel met ijzeren pinnetjes 
  3. Een grove kam 
  4. Een fijnere kam
  5. Een klitten mes (optioneel) 
  6. Een nagelschaartje voor dikkere nagels

 

De vachtverzorging van een pup

Het is zo ver een pup in huis. Er komt heel veel bij kijken zoals zindelijkheids trainen, spelen, knuffelen, socialiseren, opvoeden,... ook bij een pup is de vachtverzorging van groot belang niet omdat jou pupje al vachtverzorging al echt nodig heeft maar, voor een pup is alles leuk nieuw spannend en misschien wel een klein beetje eng. Doormiddel van de juiste regelmaat raakt jou pupje gewend aan het kammen en borstelen. Bij een kleine pup begin je met tafeltraining. Je leert je pup doormiddel van lieve woordjes en lekkere snoepjes dat die trimtafel helemaal niet eng is maar juist reuze leuk. Vind jou pupje de trimtafel niet eng? Pak dan eens een bobtail borstel (borstel op bovenstaande foto nummer 1) en ga hiermee over het hele lijfje van de pup heen, Je pupje leert nu dat het niet erg is om gekamd te worden op die spannende trimtafel. Op puppycursus leert jou pupje misschien wel het commando af (liggen) dit is ook zeker iets wat je op de trimtafel kunt oefenen eerst plat op zijn buik daarna leer je de pup op de grond het commando plat (op zijn zij gaan liggen) gaat dit goed kun je dit ook op de tafel gaan oefenen en hem in standje plat borstelen (omdat het gemakkelijker is een volwassen schapendoes liggend te trimmen). En vergeet niet maak het trimschema van jou nieuwe pupje een groot feest, hij moet het borstelen echt leuk gaan vinden. 

Wat je ook kunt doen met je pupje is eens naar zijn tandjes kijken. Dit is belangrijk voor de dierenarts om te oefenen maar het is ook belangrijk dat jou pupje leert dat jij als eigenaar in zijn bekje mag kijken zonder dat er iets gebeurt. Als je dit gaat oefenen is het belangrijk dat je niet de ogen van de pup bedekt met je hand hiervan kunnen honden in paniek raken.

Van puppyvacht naar volwassenvacht 

Zo tussen de 8 en 12 maanden gaan schapendoezen in de verharing, het tijdstip is per hond verschillend en heeft ook met het seizoen te maken. De puppyvacht wordt vervangen door de volwassen vacht en vaak valt dat samen met de seizoensvachtwisseling. In deze periode “schieten” de klitten er in en zult u wat vaker moeten kammen (u heeft werkelijk het gevoel dat als u zich omgedraaid heeft, u weer van voren af aan kunt beginnen) het kan zelfs zijn (ook weer per hond verschillend) dat u een tijdje dagelijks moet kammen, maar één troost; na deze periode wordt het echt weer beter !

In deze tijd zit uw schapendoes ook net in de pubertijd en dat maakt het soms erg lastig om ‘m te kammen want alles wat hij zo keurig allemaal deed, schijnt ineens allemaal vergeten te zijn…

Om nu te voorkomen dat het in deze periode helemaal mis gaat, is het verstandig om het kammen even tijdelijk met z’n tweeën te doen, of om een ervaren trimster in te schakelen. Als hij ineens niet meer zo braaf blijft liggen, wordt het kammen soms wel erg lastig… dus een paar extra handen is dan ideaal, één houdt de hond losjes op z’n plaats en leidt hem wat af indien nodig en de ander heeft 2 handen tot z’n beschikking om het nodige kamwerk te doen, want als er ineens van die dikke klitten in zitten, heeft u gewoon 2 handen nodig, want met één hand houdt u de klit vast en in de andere hand heeft u de kam en probeert u die klit te ontwarren en dan heeft u geen mogelijkheid om ‘m ook nog op z’n plaats te houden.

En ook dit komt met de juiste begeleiding helemaal goed…. en na verloop van tijd is die vachtwisseling en dat puberale gedoe allemaal verleden tijd.

Volwassen vacht

De volwassen schapendoes hoeft eigenlijk maar eens in de 2 á 3 weken grondig gekamd te worden en sommigen kunnen zelfs met minder toe. Dit is afhankelijk van de soort vacht, want daar zit nogal wat verschil in bij de schapendoes, de kleur van het haar speelt hier ook een rol in.

De techniek om een schapendoes te kammen is om dat in laagjes te doen, dus onderaan bij een poot beginnen, het haar tegen de haarrichting in omhoog strijken en laagje voor laagje met de haargroeirichting mee uitkammen en dus altijd over het al gekamde haar heen kammen, zodat u niet vast loopt in het haar wat nog gekamd moet worden.

Tot op de huid kammen, zodat dus ook de ondervacht goed doorgekamd wordt, want dat plakt vaak aan elkaar en daar zitten dan ook vaak vervilte stukken in.

            Voor de vachtverzorging                           Goed kammen tot op de huid                                    Het eindresultaat

De hele dikke klitten kunt u beter met de hand al wat uit elkaar scheuren en als het echt niet anders gaat in de lengte richting in knippen, maar dat is echt het laatste redmiddel.
Het is n.l. echt niet de bedoeling een schapendoes (kort) te knippen, als u van kortharig houdt kunt u beter voor een ander ras kiezen.

Er zijn plaatsen die meer klitten dan andere plaatsen, zoals de baard en rond het oor, daar waar de halsband of tuig zit, tussen de achterpoten en bij de ellebogen en vergeet ook niet de voetjes goed door te kammen.

De onderkant van de voetjes 

Het haar onder de voetjes slijt normaal gesproken af door het lopen op harde ondergrond, indien dat niet het geval is mag u dat voorzichtig wegknippen, let op dit kan ze kietelen. Het haar tussen de teentjes is zeer lastig te kammen omdat het haar op een rot plek zit en gevoelig is voor de hond. 

De kop van een does 

De kop kunt u gemakkelijk eens even tussendoor kammen, de schapendoes hoort een geduchte kuif te hebben en als u de natuur z’n gang laat gaan, krijgt hij die ook.

Mocht deze kuif nu werkelijk zo dik zijn dat het zicht wordt belemmert kunt u dat op verschillende manieren oplossen, er een elastiekje in doen (wordt vaak gedaan tijdens trainingen met de hond) of de kuif uitdunnen met een effileerschaar, dat klinkt moeilijker dan het is maar het wordt op de zelfde manier gedaan als bij uw kapper.

Maar meestal is dit allemaal helemaal niet nodig want als u die kuif regelmatig grondig doorkamt met een fijne kam wordt hij ook al minder dik en kan uw hond prima alles zien.

En AFKNIPPEN is geen optie….want ten eerste stoort dat enorm de expressie die zo specifiek is voor de schapendoes en ten tweede blijft u dan aan de gang, want elke keer groeit het weer gelijkmatig aan en blijft het op die manier dus een dikke bos, terwijl als het op een natuurlijke manier uitgedund wordt, het probleem opgelost is.

De oren

Bij sommige honden groeien werkelijk hele oerwouden in die oren en dat kan problemen opleveren.
Omdat het oorsmeer dan niet op een natuurlijke manier afgevoerd kan worden, kan zich dat dan ophopen in dit haar met het risico van oorontstekingen e.d. Regelmatig leegplukken is de oplossing, dit is helemaal niet pijnlijk, tenminste als u niet meteen alles in één keer er uit wilt trekken, want dat gaat natuurlijk niet, kleine plukjes pakken tussen duim en wijsvinger, pincet of aderklem en het laat vanzelf los, zonder enige pijn, de meeste honden vinden het zelfs lekker voelen.

De nagels

Normaal gesproken slijten de nagels van een hond vanzelf door het wandelen op verhardingen, echter hebben sommige honden wel een handje hulp nodig. Het makkelijkste is om met een nagelschaar een puntje van de nagel af te knippen, let hierbij wel op dat u niet in het leven van de nagel knipt. Ook hebben de honden onder die weelderige vacht ongeveer halverwege de onderkant hun voorpootjes aan de binnenkant een extra teen. Deze teen slijt niet natuurlijk af het is dus belangrijk dat de eigenaar deze nagel tijdig knipt. Sommige honden hebben ook een extra teen op de achterpootjes. Officieel word dit bij een schapendoes gezien als fout en zouden daar geen tenen mogen zitten maar controleer hier toch maar op. Een ingegroeide nagel is zeer pijnlijk voor een hond. Mocht u hond hier last van hebben kunt u het beste even langs de dierenarts of een erkend hondentrimsalon gaan zij kunnen u makkelijker helpen. 

Hygiënisch onderhoud

Bij de reu kunnen ook grote klitten rond en tussen z’n testikels ontstaan en de lange pluk aan het uiteinde van de penis mag u rustig wat korter knippen of weg scheren, dit voorkomt ook dat hier viezigheid tussen gaat zitten met het risico op ontstekingen en verminderd het “nadruppelen” en tegen zichzelf aanplassen.

Bij de teef kunt u ook het haar rond de vulva wat inkorten, is ook wat hygiënischer.

Dus hier mag dan ook geknipt of geschoren worden….

De vacht is “zelfreinigend” dit betekend dat de meeste viezigheid er vanzelf weer uitvalt zodra hij droog is en anders met de kambeurt er wel uitgaat, dus een schapendoes  hoeft eigenlijk alleen maar gewassen te worden als hij in dusdanige viezigheid heeft gezeten dat hij niet te harden is…..dode vis, koeienvlaaien, eenden- en ganzenflatsen, ze kunnen er soms wat van…. of als ze met zaken in aanraking geweest zijn die er echt niet vanzelf uit gaat zoals olie, verf e.d.

Echter ben ik zelf van mening dat het niet slecht is de hond goed onderhanden te laten nemen door een trimster eens in de 3 á 4 maanden. Zij maken net als ik zelf gebruik van de was en blaas methode. Tijdens een behandeling word de does grondig gewassen in een goede shampoo en vervolgens heerlijk uitgeblazen. U hond word heerlijk schoon en zijn vacht weer tip top en netjes verzorgd op een hond vriendelijke manier. 

Het gebit 

Tijdens de kambeurt kijkt u ook meteen even z’n gebit na, in de puppy tijd kunt u dan meteen zien hoe het met het wisselen gaat, soms blijft er n.l. een melktandje zitten terwijl de nieuwe tand al doorgekomen is. Dit kan dan als gevolg hebben dat deze nieuwe tand de verkeerde richting opgroeit, dus het is zaak de melktand dan op tijd te (laten) verwijderen. Ook duurt het soms erg lang voordat de nieuwe tand door komt terwijl de oude er lang uit is, 

soms wil die nieuwe tand al helemaal niet meer doorkomen omdat dan het tandvlees erg stug en hard is geworden en kiest zo’n tand dan de weg van de minste weerstand en gaat dan scheef of plat liggen. Dit kunt u ook voorkomen door de dierenarts een klein sneetje in het tandvlees te laten maken zodat de nieuwe tand gewoon door kan komen.

Mocht uw volwassen hond veel last hebben van tandsteen is het verstandig dat v.t.t. weg te (laten) halen, ook hier geldt weer als u uw pup al jong heeft aangeleerd dat u gewoon in z’n bekje kunt kijken en daar ook uw vingers in kunt stoppen zonder dat u ze kwijt raakt wordt het geen veldslag..

Zacht voer, de samenstelling van het speeksel en de hardheid van het water hebben allemaal invloed op de vorming van tandsteen en dit is dan ook de reden dat de ene hond er veel meer last van heeft dan de andere. Veel tandsteen veroorzaakt ontstekingen en een slecht ruikende adem.